A diminutive (a noun with a "small" ending such as _-je_ or _-tje_, which you met in [the previous lesson](#/lesson/diminutives)) is often not about size at all. _Een biertje_ is a normal beer offered in a relaxed way, and _een momentje_ can easily take five minutes. Diminutives make things sound friendly, casual or modest, and a few, like _een kopje_ (a cup), are simply the everyday word.
The pattern
A diminutive tells the listener how you feel about something more than how big it is: small, but also friendly, casual, modest or easy.
- Small: _een huisje_ (a little house), _een katje_ (a kitten).
- Casual and sociable: _een biertje_, _een wijntje_, _een dagje uit_ (a day out), _een rondje_ (a walk or ride around, or a round of drinks: _Ik geef een rondje!_).
- Modest, playing it down: _een vraagje_, _een probleempje_, _een momentje_.
- Softer requests: _Heb je even een minuutje?_
- A word of its own: _een kopje_ (a cup), _een broodje_ (a roll or sandwich), _een bonnetje_ (a receipt), _een toetje_ (a dessert), _een meisje_ (a girl).
- Always a het-word: _het biertje_, _het meisje_, whatever the base word is.
Examples
| Zullen we na het werk nog een biertje drinken? | Shall we grab a beer after work? |
|---|---|
| Een momentje, ik zoek het even voor u op. | One moment, I'll just look it up for you. |
| Ik heb een vraag over mijn huurcontract. | I have a question about my rental contract. |
| Ik heb een vraagje over mijn huurcontract. | I have a quick question about my rental contract. |
| Er is een probleempje met je rooster, kun je even langskomen? | There's a small issue with your schedule, can you pop by? |
| Wil je een kopje koffie of thee? | Would you like a cup of coffee or tea? |
| Wilt u het bonnetje? | Would you like the receipt? |
| Priya en Ahmed fietsen elke zondag een rondje om het meer. | Priya and Ahmed cycle around the lake every Sunday. |
| Omdat Yara een nieuwe baan heeft, geeft ze zaterdag een etentje. | Because Yara has a new job, she's having people over for dinner on Saturday. |
| Kun je me even een handje helpen met deze kast? | Can you give me a hand with this cupboard? |
Why it works this way
Think of a diminutive as turning the volume down. A small thing is easy to ask for and easy to say yes to, so Dutch speakers shrink a word to shrink the weight of what they say. _Een vraagje_ promises it will be quick. _Een probleempje_ tells your manager not to panic. _Een biertje_ says: nothing serious, just a drink together.
Compare:
- _Ik heb een probleem._ Something is wrong and we need to talk.
- _Ik heb een probleempje._ Something small, nothing to worry about.
- _Hij heeft een bedrijf._ He owns a company.
- _Hij heeft een bedrijfje._ He has a small business, or, said with a smirk, one you do not take very seriously. So be careful with diminutives for other people's work.
English softens with other tools: a quick question, a bit of a problem, a cuppa. Dutch builds the softness into the noun and often adds _even_ on top, as in _Heb je even een minuutje?_ (see [Even, maar, eens](#/lesson/softening-particles)).
Some diminutives have become ordinary words. _Een kopje koffie_ is just a cup of coffee, and _een meisje_ is a girl of any height. A few have drifted further: _een kaart_ is a card or a map, but _een kaartje_ is often a ticket for the train or the cinema.
All this belongs mostly to spoken Dutch: at the bakery, at birthday parties, at the coffee machine. In formal writing, such as a letter from _de gemeente_, you will see far fewer, apart from the fixed words. That is a strong tendency, not a hard rule.
Remember: shrink the word, shrink the pressure. _Een vraagje_ is easy to answer, _een biertje_ is easy to say yes to, and _een momentje_ is over before you know it (in theory).
Watch out
- Not: _de biertje_ Say: _het biertje_ (every diminutive is a het-word)
- Not: _een lekkere biertje_ Say: _een lekker biertje_ (a het-word after _een_ takes no _-e_)
- Not: _het meisje die naast ons woont_ Say: _het meisje dat naast ons woont_ (_meisje_ is a het-word, so use _dat_)
- Not: _een kopje van koffie_ Say: _een kopje koffie_ (no _van_ between a container and its contents, unlike English "of" or Spanish "de")
Quick check
- In a café, Bas calls out _Ik geef een rondje!_ What does he mean? (a) He is going for a short walk. (b) He is buying everyone a drink.
- Fill in the correct form of _leuk_: _Lotte heeft een ... etentje georganiseerd._
- Fix the sentence: _Mag ik een kopje van thee?_
- You phone the GP's assistant and want to signal that your question will only take a minute. Which fits best? (a) _Ik heb een vraag._ (b) _Ik heb een vraagje._
Answers
- (b): _een rondje geven_ means paying for a round of drinks.
- _leuk_: _etentje_ is a het-word, so no _-e_ after _een_.
- _Mag ik een kopje thee?_: no _van_ between the cup and what is in it.
- (b): _een vraagje_ plays the question down, so it sounds quick and easy.
Use it today
Next time you order in a café or need a colleague's help, use a diminutive on purpose: _Mag ik een kopje thee?_ or _Heb je even een momentje?_ Then count how many words ending in _-je_ you hear before lunch.