In a relative clause (a mini-sentence that describes a noun), Dutch drops _die_ and _dat_ after a preposition such as _met_ or _op_. People get _wie_ (_de collega met wie ik werk_) and things get _waar_ plus the preposition (_de pen waarmee ik schrijf_). Use _wat_ after _alles_, _iets_, _niets_ and _het enige_, after a superlative (the "most" or "best" form) with no noun after it, and to refer back to a whole sentence.
The default words _die_ and _dat_ are covered in [Relative pronouns: die and dat](#/lesson/relative-die-dat). This lesson is about the moments when they step aside.
The pattern
After a preposition, use _wie_ for people and _waar_ plus the preposition for things. Use _wat_ after _alles_, _iets_, _niets_, _veel_, _weinig_ and _het enige_, after a superlative with no noun, and for a whole sentence.
- People: _de buurvrouw van wie ik een sleutel heb_
- Things: _de app waarmee ik betaal_ (_met_ becomes _mee_, _tot_ becomes _toe_)
- After _alles_, _iets_, _niets_, _veel_, _weinig_ and _het enige_: _alles wat ik weet_
- Words for people keep _die_: _iemand die ik ken_, _iedereen die meedoet_
- After a superlative with no noun: _het mooiste wat ik ken_, but _het mooiste dorp dat ik ken_
- A whole sentence, after a comma: _Hij kwam te laat, wat ik vervelend vond._
Examples
| De collega met wie ik aan dit project werk, gaat volgende week met verlof. | The colleague I'm working on this project with is going on leave next week. |
|---|---|
| Is dat de buurman van wie je de ladder hebt geleend? | Is that the neighbour you borrowed the ladder from? |
| Dit is de fiets waarmee ik elke dag naar mijn werk ga. | This is the bike I ride to work every day. |
| De brief waarop ik wacht, komt van de gemeente. | The letter I'm waiting for is coming from the council. |
| Alles wat je in de vergadering zegt, komt in het verslag. | Everything you say in the meeting goes into the minutes. |
| Het internet is het enige wat ik na de verhuizing nog moet regelen. | The internet is the only thing I still have to sort out after the move. |
| Die fietstocht langs de kust was het mooiste wat we deze zomer hebben gedaan. | That bike ride along the coast was the loveliest thing we did this summer. |
| Er was een storing bij Utrecht, wat betekende dat Priya een uur te laat was. | There was a fault near Utrecht, which meant that Priya was an hour late. |
| Joris heeft na het feest alles afgewassen, wat ik heel attent vond. | Joris did all the washing-up after the party, which I thought was very thoughtful. |
Why it works this way
_Die_ and _dat_ are pointers: they aim at one specific noun and copy its gender, as in _de fiets die_ and _het huis dat_. Two situations call for a different word.
The first is a preposition. Standard Dutch does not put _die_ or _dat_ straight after a preposition in a relative clause, so it borrows its question words instead. People get _wie_, much like English "with whom". Things get a _waar-_ compound, built the same way as _daarmee_ and _ermee_ (see [er plus a preposition](#/lesson/er-plus-preposition)).
Remember: ask the question first. _Met wie werk je?_ gives _de collega met wie ik werk_, and _Waarmee betaal je?_ gives _de app waarmee ik betaal_.
The second is a vague word for a thing, or a whole sentence. _Alles_, _iets_, _niets_ and _het mooiste_ have no _de_ or _het_ noun behind them, and neither does a sentence, so Dutch uses _wat_, the question word for things. This applies to things only: words for people, such as _iemand_, _niemand_, _iedereen_ and _degene_, take _die_. Compare:
- _de buurvrouw die ik help_ and _de buurvrouw met wie ik praat_
- _de pen die ik zoek_ and _de pen waarmee ik schrijf_
- _iets wat ik zoek_ and _iemand die ik zoek_
- _het mooiste dorp dat ik ken_ and _het mooiste wat ik ken_
- _Hij kwam te laat. Dat vond ik vervelend._ and _Hij kwam te laat, wat ik vervelend vond._
Spoken Dutch is looser. Many people say _de collega waar ik mee werk_, splitting the _waar-_ word and using it for a person. That is normal in conversation; in a formal email, _met wie_ is the safer choice. After _iets_, _het enige_ and superlatives you will also see _dat_. That is accepted, but _wat_ is more common and never wrong. After _alles_, stick to _wat_. The [next lesson](#/lesson/waar-plus-preposition) covers all the _waar-_ words.
If you think in English, the trap is "which": English uses it for a thing and for a whole sentence, while Dutch splits the job between _die_ or _dat_ and _wat_. German speakers often say _met die_, copying "mit dem".
Watch out
- Not: _de collega met die ik werk_ Say: _de collega met wie ik werk_ (after a preposition, a person gets _wie_)
- Not: _de vrouw wie ik gisteren sprak_ Say: _de vrouw die ik gisteren sprak_ (no preposition, so _die_; _wie_ is not English "whom")
- Not: _de pen met wat ik schrijf_ Say: _de pen waarmee ik schrijf_ (a thing after a preposition becomes _waar_ plus the preposition)
- Not: _het boek wat ik lees_ Say: _het boek dat ik lees_ (after a real noun, use _die_ or _dat_; this _wat_ is common in speech but counts as an error in writing)
- Not: _Hij kwam te laat, die ik vervelend vond._ Say: _Hij kwam te laat, wat ik vervelend vond._ (a whole sentence is picked up with _wat_)
Quick check
- Fill in one word: _Is dat de huisarts bij ... je sinds kort ingeschreven staat?_
- Fill in one word (the verb is _denken aan_): _Het cadeau ... ik dacht, was al uitverkocht._
- Choose _die_, _dat_ or _wat_: _Daan heeft zijn rijexamen in één keer gehaald, ... niemand had verwacht._
- Fix the sentence: _Dat is de beste pizza wat ik ooit heb gegeten._
Answers
- _wie_ (a person after the preposition _bij_)
- _waaraan_ (a thing after a preposition: _waar_ plus _aan_)
- _wat_ (it refers back to the whole sentence, not to one noun)
- _Dat is de beste pizza die ik ooit heb gegeten._ (there is a real noun, _de pizza_, so _die_)
Use it today
Tonight, send a friend or colleague three sentences about your week: one with _met wie_ or _van wie_, one with a _waar-_ word such as _waarmee_ or _waarop_, and one that comments on something with _wat ik ... vond_.