In Dutch, words like _dat_ (that), _omdat_ (because), _als_ (if, when), _toen_ (when, in the past), _terwijl_ (while), _hoewel_ (although) and _of_ (whether) send the verbs to the back of the clause: _Ik weet dat hij morgen komt._ The subject usually comes straight after the linking word, so you get: linking word, subject, the rest, verbs.
The pattern
In a subordinate clause, the verbs move to the back, after the subject, the objects and words like _morgen_ or _niet_. The subject usually comes right after the conjunction.
- A clause is a group of words with its own verb. A subordinate clause (_bijzin_) cannot stand on its own: _omdat ik geen tijd heb_ needs a main clause next to it.
- A conjunction is the linking word that opens it, like _omdat_ or _dat_.
- Two verbs? Both go to the back: _dat ze heeft gebeld_ and _dat ze gebeld heeft_ are both correct (more in [The order of verbs at the end](#/lesson/end-verb-order)).
- A phrase with a preposition can sometimes follow the verbs: _dat Lotte blij is met haar nieuwe fiets_. In casual speech, a time word sometimes comes last too, but the verb-last order is the safe choice.
- _Want_ and _of_ meaning "or" keep normal order ([En, maar, of, want, dus](#/lesson/coordinating-conjunctions)).
Examples
| Yara weet dat Carlos morgen komt. | Yara knows that Carlos is coming tomorrow. |
|---|---|
| Fatima neemt de bus omdat haar fiets kapot is. | Fatima is taking the bus because her bike is broken. |
| Ik bel je als ik thuis ben. | I'll call you when I'm home. |
| Emma heeft boodschappen voor me gedaan toen ik ziek was. | Emma did the shopping for me when I was ill. |
| Priya luistert naar een podcast terwijl ze fietst. | Priya listens to a podcast while she cycles. |
| Joris fietst naar zijn werk, hoewel het koud is. | Joris cycles to work, although it is cold. |
| Weet jij of de supermarkt vandaag open is? | Do you know if the supermarket is open today? |
| Mei zegt dat ze de huisarts heeft gebeld. | Mei says she has called the GP. |
| Ahmed denkt dat hij morgen moet werken. | Ahmed thinks he has to work tomorrow. |
Why it works this way
In a main clause statement, the conjugated verb (the form that changes with the person, like _heb_ or _heeft_) jumps forward to second place. A handy way to picture a subordinate clause: the conjunction is already sitting in the spot the verb would jump to, so the verb stays at the back. That is where Dutch parks its other verbs anyway, like _gewerkt_ in _Ik heb gisteren gewerkt_.
Compare:
- _Hij komt morgen._ and _Ik weet dat hij morgen komt._
- _Ik heb geen tijd._ and _omdat ik geen tijd heb_
- _Wil je thee, of wil je liever koffie?_ (_of_ means or: normal order) and _Sanne vraagt of je koffie wilt._ (_of_ means whether: verb last)
- _Ik blijf thuis, want ik ben ziek._ and _Ik blijf thuis omdat ik ziek ben._ (same meaning, see [Omdat or want](#/lesson/omdat-or-want))
English, Spanish and Arabic do not move the verb in clauses like these, so _omdat ik heb geen tijd_ can sound fine to you at first. German does the same as Dutch, though Dutch is more flexible about the order of the final verbs. When the subordinate clause comes first, the main clause changes too: see [When the subordinate clause comes first](#/lesson/subclause-first).
Remember: the conjunction opens the box, and the verbs close the lid.
Watch out
- Not: _Ik bel je morgen omdat ik heb nu geen tijd._ Say: _Ik bel je morgen omdat ik nu geen tijd heb._ (after _omdat_ the verb goes to the end)
- Not: _Ik weet dat komt hij morgen._ Say: _Ik weet dat hij morgen komt._ (no inversion after _dat_: subject first, verb last)
- Not: _Ik denk dat Bas heeft de taart gekocht._ Say: _Ik denk dat Bas de taart heeft gekocht._ (both verbs go to the back)
- Not: _Weet jij of is de apotheek open?_ Say: _Weet jij of de apotheek open is?_ (_of_ meaning whether also sends the verb back)
- Not: _Daan is moe als hij staat vroeg op._ Say: _Daan is moe als hij vroeg opstaat._ (a separable verb joins up again at the end)
Quick check
- Fix the word order and keep _omdat_: _Yara gaat naar de huisarts omdat ze heeft koorts._
- Which sentence is correct: _Weet jij of Lotte morgen komt?_ or _Weet jij of komt Lotte morgen?_
- Choose _want_ or _omdat_: _Ik neem vandaag de bus, ... het regent heel hard._
- Put the words in the right order: _Mei zegt dat ..._ (druk, de, is, supermarkt)
Answers
- _Yara gaat naar de huisarts omdat ze koorts heeft._ (after _omdat_ the verb goes to the end)
- _Weet jij of Lotte morgen komt?_ (_of_ meaning whether sends _komt_ to the end)
- _want_ (_het regent heel hard_ has normal order; with _omdat_ it would be _omdat het heel hard regent_)
- _Mei zegt dat de supermarkt druk is._ (subject right after _dat_, verb last)
Use it today
Next time you message a colleague or a neighbour, give one reason with _omdat_, for example _Ik kom iets later omdat de trein vertraging heeft._ Before you send it, check that the verb is at the end.